سایت وردپرسی یا برنامه‌نویسی اختصاصی؟ مقایسه برای کسب‌وکارها
«سایت را با وردپرس بسازیم یا برنامه‌نویسی‌شده؟» یکی از اولین سؤال‌های هر کسی است که می‌خواهد سایت سفارش دهد. جوابی که می‌شنود هم معمولاً به این بستگی دارد که از چه کسی پرسیده است. کسی که فقط وردپرس کار می‌کند وردپرس را پیشنهاد می‌دهد و کسی که فقط کدنویسی می‌کند، سایت اختصاصی را. در این مقاله تفاوت این دو را از نگاه صاحب کسب‌وکار مقایسه می‌کنیم: هزینه، زمان، مدیریت روزمره، سئو، امنیت و اینکه بعد از چند سال چه بر سر سایت می‌آید.
سایتوپیا هر دو کار را انجام می‌دهد: سایت را روی وردپرس می‌سازد و برای نیازهایی که وردپرس جوابشان را نمی‌دهد، برنامه‌نویسی اختصاصی می‌کند. پس این مقاله قرار نیست یکی را به هر قیمتی برنده اعلام کند.
سایت وردپرسی و سایت برنامه‌نویسی‌شده یعنی چه؟
سایت وردپرسی روی وردپرس ساخته می‌شود؛ یک سیستم مدیریت محتوای متن‌باز و رایگان که خودش با زبان PHP نوشته شده و اطلاعات را در پایگاه دادهٔ MySQL یا MariaDB نگه می‌دارد. پیشخوان مدیریت، ویرایشگر صفحه و مقاله، مدیریت کاربران و رسانه از قبل آماده است. کار طراح این است که قالب سایت را بسازد یا انتخاب کند و امکانات لازم را با افزونه‌ها اضافه کند.
سایت برنامه‌نویسی‌شده یا اختصاصی از ابتدا برای همان پروژه کدنویسی می‌شود، معمولاً با یک فریم‌ورک مثل لاراول (PHP)، جنگو (پایتون) یا فریم‌ورک‌های جاوااسکریپت. هیچ‌چیز از قبل آماده نیست؛ حتی پنل مدیریت و ویرایشگر محتوا هم باید ساخته شود. در عوض، هر بخش دقیقاً همان‌طور کار می‌کند که پروژه لازم دارد.
نکته‌ای که معمولاً نادیده می‌ماند: «وردپرسی» به معنای «قالب آماده» نیست. سایت وردپرسی می‌تواند قالب کاملاً اختصاصی داشته باشد که ظاهرش فقط برای همان کسب‌وکار کدنویسی شده است؛ تفاوت این دو را در مقالهٔ قالب اختصاصی یا قالب آماده وردپرس توضیح داده‌ایم.
مقایسهٔ وردپرس و برنامه‌نویسی اختصاصی
هزینه و زمان ساخت
در سایت وردپرسی بخش بزرگی از کار، یعنی مدیریت محتوا، کاربران، فروشگاه و فرم‌ها، از قبل وجود دارد. به همین دلیل سایت معرفی کسب‌وکار یا فروشگاه اینترنتی با وردپرس معمولاً زودتر و ارزان‌تر ساخته می‌شود و قیمتش را می‌شود از قبل مشخص کرد. اجزای این هزینه را در مقالهٔ هزینهٔ ساخت سایت وردپرسی جدا کرده‌ایم. در برنامه‌نویسی اختصاصی همهٔ این بخش‌ها باید ساخته و آزمایش شوند، پس برای همان سایت معمولی زمان و هزینهٔ بیشتری لازم است. این تفاوت برای سایت‌های ساده بزرگ است و هرچه پروژه خاص‌تر شود کمتر می‌شود.
مدیریت روزمره
پیشخوان وردپرس برای کسی که برنامه‌نویسی بلد نیست ساخته شده و آموزش‌های فارسی فراوانی دارد. افزودن مقاله، عوض‌کردن عکس یا تغییر قیمت محصول کار چند دقیقه است. در سایت اختصاصی، پنل مدیریت همان چیزی است که برنامه‌نویس ساخته؛ می‌تواند دقیقاً متناسب با کار شما و ساده‌تر از وردپرس باشد، ولی اگر برای بخشی از سایت ابزار مدیریت ساخته نشده باشد، برای هر تغییر کوچک باید سراغ برنامه‌نویس بروید.
سئو؛ سایت وردپرسی راحت‌تر است یا برنامه‌نویسی‌شده؟
گوگل به اینکه سایت با چه ابزاری ساخته شده اهمیتی نمی‌دهد؛ چیزی که می‌سنجد سرعت، ساختار صفحه‌ها، محتوا و تجربهٔ کاربر است. تفاوت در میزان کاری است که برای رسیدن به این‌ها لازم است. در وردپرس، نقشهٔ سایت، آدرس‌های خوانا و امکان نوشتن عنوان و توضیح هر صفحه یا از ابتدا وجود دارد یا با افزونه‌های شناخته‌شده اضافه می‌شود. در سایت اختصاصی همهٔ این‌ها باید برنامه‌نویسی شود و اگر برنامه‌نویس به سئو توجه نکند، سایت با ظاهر خوب ولی پایهٔ ضعیف تحویل داده می‌شود. پس سئوی سایت وردپرسی معمولاً راحت‌تر شروع می‌شود، اما سایت اختصاصی‌ای که درست ساخته شده باشد هم در سئو چیزی کم ندارد.
سرعت
این باور رایج که سایت برنامه‌نویسی‌شده همیشه سریع‌تر است، درست نیست. سایت وردپرسی که روی قالب چندمنظورهٔ سنگین و ده‌ها افزونه ساخته شده، کند است. ولی سایت وردپرسی با قالب سبک و افزونه‌های محدود، برای سایت معرفی و فروشگاه سرعت کاملاً مناسبی دارد. سایت اختصاصی هم اگر بد نوشته شده باشد کند است. سرعت بیشتر به کیفیت ساخت بستگی دارد تا به انتخاب بین این دو.
امنیت
وردپرس پرکاربردترین سیستم مدیریت محتوای دنیاست و به همین دلیل ربات‌های نفوذ بیشتر از همه سراغش می‌آیند. بیشتر این حمله‌ها از راه افزونه‌ها و قالب‌های به‌روزنشده یا رمزهای ضعیف موفق می‌شوند، نه از خود وردپرس. سایت وردپرسی را می‌شود با افزونه‌های کم و معتبر، به‌روزرسانی منظم و رمز قوی امن نگه داشت. سایت اختصاصی کمتر هدف حمله‌هایی است که مخصوص وردپرس نوشته شده‌اند، اما امنیتش کاملاً به دقت برنامه‌نویس بستگی دارد و اگر ایرادی در کد باشد، برای کد اختصاصی همان پروژه جامعهٔ بزرگی وجود ندارد که پیدایش کند و وصله‌اش را منتشر کند.
وابستگی به سازنده
این مورد کمتر از بقیه دیده می‌شود ولی در بلندمدت مهم‌ترین تفاوت است. متخصص وردپرس زیاد است؛ اگر روزی دیگر با طراح فعلی‌تان کار نکنید، کس دیگری می‌تواند سایت را ادامه دهد. سایت اختصاصی را معمولاً فقط کسانی که کدش را نوشته‌اند به‌خوبی می‌شناسند. اگر آن تیم در دسترس نباشد و کد مستندات نداشته باشد، برنامه‌نویس جدید باید زمان زیادی صرف فهمیدن کد کند. پیش از سفارش سایت اختصاصی بپرسید کد با چه فریم‌ورکی نوشته می‌شود، مستندات دارد یا نه، و کد کامل به شما تحویل داده می‌شود یا نه.
توسعه در آینده
هر دو قابل توسعه‌اند، ولی به دو شکل متفاوت. وردپرس برای امکانات رایج، مثل چندزبانه‌شدن، رزرو یا عضویت، افزونهٔ آماده دارد. برای امکانی که هیچ افزونه‌ای ندارد، می‌شود افزونهٔ اختصاصی وردپرس نوشت. سایت اختصاصی وقتی برتری واقعی پیدا می‌کند که منطق کار خیلی خاص باشد یا حجم داده و کاربران از حد معمول یک سایت کسب‌وکار فراتر برود.
وردپرس برای چه کسی مناسب است
- سایت معرفی شرکت، مطب و کلینیک، دفتر وکالت یا هر کسب‌وکار خدماتی
- فروشگاه اینترنتی با روال خرید معمولی، که با ووکامرس ساخته می‌شود
- سایتی که محتوا و مقاله در آن زیاد تغییر می‌کند، مثل سایت خبری و مجله‌ای
- کسب‌وکاری که بودجهٔ مشخص دارد و می‌خواهد قیمت را از اول بداند
- کسی که می‌خواهد سایت را خودش و بدون برنامه‌نویس مدیریت کند
اگر نمی‌دانید برای کار شما فروشگاه لازم است یا سایت معرفی، مقالهٔ سایت فروشگاهی یا شرکتی را بخوانید. برای فروشگاه هم فهرست کامل نیازها را در مقالهٔ طراحی سایت فروشگاهی با ووکامرس نوشته‌ایم.
برنامه‌نویسی اختصاصی برای چه کسی مناسب است
- سامانه‌ای که روش کار خاص شما را پیاده می‌کند، مثل ثبت و پیگیری سفارش‌های چندمرحله‌ای یا محاسبهٔ قیمت با فرمول‌های خاص
- پنل داخلی برای مدیریت مشتری، کارمند یا انبار که قرار است جای اکسل و کاغذ را بگیرد
- سرویسی که اپلیکیشن موبایل یا سیستم‌های دیگر باید از طریق API به آن وصل شوند
- پروژه‌ای که خود نرم‌افزار محصول اصلی کسب‌وکار است، نه فقط ویترین آن
در این حالت‌ها وردپرس یا اصلاً مناسب نیست یا باید آن‌قدر تغییر کند که مزیت آماده‌بودنش از بین برود. نمونه‌های بیشتری از این نیازها را در صفحهٔ برنامه‌نویسی اختصاصی در تبریز آورده‌ایم.
راه سوم: وردپرس به‌علاوهٔ برنامه‌نویسی اختصاصی
انتخاب همیشه صفر و یکی نیست. بسیاری از کسب‌وکارها سایتی معمولی برای مشتری‌ها لازم دارند و فقط یک بخش خاص که هیچ افزونه‌ای درست انجامش نمی‌دهد. در این حالت سایت روی وردپرس ساخته می‌شود و همان بخش خاص به‌صورت افزونهٔ اختصاصی وردپرس یا یک سرویس جدا برنامه‌نویسی می‌شود. این‌طور از مدیریت ساده و هزینهٔ کمتر وردپرس استفاده می‌کنید و برای نیاز خاصتان هم راه‌حل دقیق دارید.
چند سؤال رایج
تفاوت طراحی سایت و برنامه‌نویسی سایت چیست؟
طراحی سایت معمولاً به ظاهر و ساختار صفحه‌ها گفته می‌شود: چیدمان، رنگ، نوشته‌ها و اینکه کاربر چطور در سایت جابه‌جا شود. برنامه‌نویسی کدی است که سایت را به کار می‌اندازد؛ از فرم تماس و سبد خرید تا پنل مدیریت و اتصال به سیستم‌های دیگر. در سایت وردپرسی بخش بزرگی از برنامه‌نویسی از قبل در خود وردپرس و افزونه‌ها انجام شده و کار اصلی، طراحی و ساخت قالب است؛ در سایت اختصاصی هر دو بخش برای همان پروژه انجام می‌شود.
زبان برنامه‌نویسی وردپرس چیست؟
وردپرس با PHP نوشته شده و اطلاعات را در پایگاه دادهٔ MySQL یا MariaDB نگه می‌دارد. بخش‌های تعاملی ویرایشگر و قالب‌ها از جاوااسکریپت، HTML و CSS استفاده می‌کنند. برای ساختن قالب یا افزونهٔ اختصاصی وردپرس، دانستن همین زبان‌ها لازم است.
سایت وردپرسی حرفه‌ای به‌حساب می‌آید؟
بله. حرفه‌ای‌بودن سایت به طراحی، سرعت، محتوا و نگهداری و پشتیبانی آن بستگی دارد، نه به ابزاری که با آن ساخته شده است. وردپرس در سایت‌های بسیاری از شرکت‌ها و رسانه‌های بزرگ دنیا هم استفاده می‌شود.
بعداً می‌شود سایت وردپرسی را به سایت اختصاصی تبدیل کرد؟
بله، ولی این تبدیل در عمل ساختن سایت از نو و انتقال محتواست، نه یک تغییر ساده. برای اینکه رتبه‌ها در این جابه‌جایی از دست نروند، چک‌لیست بازطراحی سایت را ببینید. اگر از اول می‌دانید بخش اصلی کارتان به برنامه‌نویسی اختصاصی نیاز دارد، بهتر است از همان ابتدا با این فرض برنامه‌ریزی کنید.
جمع‌بندی
برای بیشتر کسب‌وکارهایی که سایت معرفی یا فروشگاه اینترنتی می‌خواهند، وردپرس با قالب اختصاصی انتخاب به‌صرفه‌تر و کم‌دردسرتری است. برنامه‌نویسی اختصاصی وقتی ارزش هزینه‌اش را دارد که روش کار شما با هیچ ابزار آماده‌ای جور نشود. اگر بین این دو مردد هستید، با سایتوپیا تماس بگیرید؛ نیازتان را بررسی می‌کنیم و اگر وردپرس کافی بود، همین را به شما می‌گوییم. قیمت پلن‌های وردپرسی سایتوپیا از پیش مشخص است و در صفحهٔ پلن‌های طراحی سایت سایتوپیا آمده است.