پشتیبانی سایت وردپرسی شامل چه کارهایی است؟ چک‌لیست نگهداری
پشتیبانی سایت وردپرسی یعنی رفع ایرادهای سایت، پاسخ به سؤال‌های مدیریت آن و انجام کارهای نگهداری دوره‌ای مثل به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها، پشتیبان‌گیری و بررسی امنیت. خدمات سایت وردپرسی دامنهٔ وسیع‌تری دارد و از طراحی و سئو تا انتقال هاست را می‌گیرد؛ پیش از قرارداد، فهرست دقیق کارها را بخواهید.
راه‌اندازی سایت پایان کار نیست؛ از روزی که سایت وردپرسی شما بالا می‌آید، وردپرس، افزونه‌ها و قالب مدام نسخهٔ تازه می‌گیرند، فرم‌ها باید پیام برسانند، موعد تمدید دامنه و هاست سر می‌رسد و هر از گاهی چیزی از کار می‌افتد. پشتیبانی یعنی کسی حواسش به همین‌ها باشد. پایین‌تر، انواع خدمات وردپرسی را کنار هم گذاشته‌ایم، یک چک‌لیست نگهداری بر اساس زمان‌بندی آورده‌ایم و بندهایی را که در قرارداد پشتیبانی باید روشن باشد فهرست کرده‌ایم.
پشتیبانی، نگهداری و توسعه؛ سه کار جدا
بیشتر اختلاف‌ها بین صاحب سایت و طراح از اینجا شروع می‌شود که این سه کار با یک اسم صدا زده می‌شوند. صاحب سایت فکر می‌کند «پشتیبانی» یعنی هر کاری که بعد از تحویل لازم شد، و طراح فکر می‌کند یعنی فقط رفع ایراد. بهتر است از اول مرزها روشن باشد:
- پشتیبانی: رفع ایرادهایی که در خود سایت هست، مثل صفحه‌ای که درست نمایش داده نمی‌شود یا دکمه‌ای که کار نمی‌کند، و پاسخ به سؤال‌های شما دربارهٔ مدیریت سایت، مثل اینکه یک مطلب را چطور منتشر کنید یا تصویر یک محصول را چطور عوض کنید.
- نگهداری: کارهای دوره‌ای که سایت را سالم نگه می‌دارند، حتی وقتی هیچ ایرادی دیده نمی‌شود: به‌روزرسانی، پشتیبان‌گیری، امنیت، بررسی در دسترس بودن سایت و سرعت.
- توسعه: هر چیز تازه‌ای که قبلاً در سایت نبوده؛ یک بخش جدید، یک فرم با منطق خاص، اتصال به یک سرویس دیگر یا تغییر طراحی یک صفحه.
اضافه‌کردن امکان رزرو آنلاین به سایت، «رفع ایراد» نیست؛ توسعه است. اگر این تفاوت از اول نوشته شده باشد، نه شما احساس می‌کنید کار نیمه‌کاره مانده و نه طراح احساس می‌کند بیش از قرار کار کرده است.
خدمات سایت وردپرسی چیست و کدام را لازم دارید؟
«خدمات سایت وردپرسی» اسم یک کار مشخص نیست. زیر همین عنوان هم ساختن سایت از صفر عرضه می‌شود، هم رفع یک خطای کوچک، هم سئو. وقتی کسی می‌گوید «خدمات وردپرس انجام می‌دهیم»، اول بپرسید منظورش کدام‌یک است. جدول زیر هر نوع خدمت را کنار موقعیتی که لازمش دارید و خروجی‌ای که باید تحویل بگیرید گذاشته است؛ ستون آخر به راهنمایی می‌رسد که همان کار را باز کرده است.
| نوع خدمت | چه زمانی لازم است | نتیجه‌ای که باید تحویل بگیرید | راهنمای مرتبط |
|---|---|---|---|
| طراحی و ساخت | سایت ندارید، یا سایت فعلی آن‌قدر کهنه و ناکارآمد است که اصلاح تکه‌تکه‌اش منطقی نیست | سایت روی هاست و دامنه‌ای به نام خودتان، حساب مدیر وردپرس برای خودتان، فایل‌های قالب و آموزش مدیریت سایت | طراحی سایت وردپرسی؛ اگر سایت قبلی در گوگل رتبه دارد: بازطراحی سایت بدون افت رتبه |
| پشتیبانی فنی | چیزی خراب شده یا درست کار نمی‌کند: صفحهٔ سفید، پیام «There has been a critical error on this website»، فرمی که پیام نمی‌فرستد | رفع ایراد، به‌علاوهٔ توضیح کوتاهی که علت چه بود و چه چیزی تغییر کرد | بخش «پشتیبانی سایت شامل چه مواردی است؟» در همین صفحه |
| نگهداری و به‌روزرسانی | سایت سالم است و می‌خواهید سالم بماند | گزارش دوره‌ای: چه چیزی به‌روز شد، کدام بخش‌ها بعدش امتحان شد و آخرین پشتیبان کی گرفته شد | چک‌لیست نگهداری همین صفحه |
| امنیت | کاربر یا فایل ناشناس دیده‌اید، گوگل هشدار امنیتی داده، یا امنیت سایت هیچ‌وقت بازبینی نشده است | فهرست کاربران و نقش‌هایشان، افزونه‌های بی‌استفادهٔ حذف‌شده، محافظت صفحهٔ ورود و اگر نفوذی بوده، اینکه از کجا بوده | امنیت سایت وردپرس |
| افزایش سرعت | صفحه‌ها روی گوشی دیر باز می‌شوند یا PageSpeed Insights ایرادهای جدی نشان می‌دهد | سنجش پیش و پس از کار روی همان صفحه‌ها و فهرست تغییرها: تصویرها، کش، افزونه‌های کنارگذاشته‌شده | افزایش سرعت سایت وردپرسی |
| سئو | سایت برای جست‌وجوهای اصلی کارتان در گوگل دیده نمی‌شود | ممیزی، برنامهٔ کار و گزارش ساده‌ای از کارهای انجام‌شده؛ نه وعدهٔ رتبهٔ مشخص | سئو سایت |
| انتقال هاست | هاست فعلی کند است، مدام قطع می‌شود یا پشتیبانی‌اش پاسخ نمی‌دهد | سایت روی هاست تازه با همان آدرس‌ها، فرم‌ها و ایمیل‌های سالم؛ هاست قبلی فقط بعد از اطمینان کامل لغو می‌شود | انتقال سایت وردپرس به هاست دیگر |
| بکاپ | نمی‌دانید آخرین نسخهٔ پشتیبان کجاست، یا هیچ‌وقت از روی آن بازگردانی نکرده‌اید | پشتیبان خودکار فایل‌ها و دیتابیس، یک نسخه بیرون از هاست و یک بازگردانی آزمایشی موفق | بکاپ سایت وردپرس |
برای بیشتر سایت‌ها بعد از راه‌اندازی، پشتیبانی فنی، نگهداری و بکاپ کار همیشگی‌اند و بقیهٔ ردیف‌ها گاه‌به‌گاه لازم می‌شوند. اگر کسی همهٔ این‌ها را در یک بستهٔ «خدمات وردپرس» پیشنهاد کرد، بپرسید کدام ردیف‌ها واقعاً در آن هست و خروجی هر کدام چیست. ستون سوم جدول برای همین است: کاری که خروجی قابل‌دیدن ندارد، قابل‌پیگیری هم نیست.
یک نکتهٔ مخصوص سایت‌هایی که روی سرور داخل ایران میزبانی می‌شوند: به‌روزرسانی وردپرس و افزونه‌ها و قالب‌های رایگان از سرورهای wordpress.org دریافت می‌شود و این ارتباط ممکن است از بعضی سرورهای داخلی کند باشد یا در روزهای اختلال اینترنت برقرار نشود. به‌روزرسانی نیمه‌کاره می‌تواند سایت را در حالت تعمیر (Maintenance) نگه دارد؛ پس در چنین روزهایی به‌روزرسانی را عقب بیندازید و از کسی که نگهداری را بر عهده دارد بپرسید در این وضعیت چه روشی دارد.
پشتیبانی سایت شامل چه مواردی است؟
خدمات پشتیبانی سایت وردپرسی از یک طراح به طراح دیگر فرق می‌کند، پس به اسم آن اعتماد نکنید و فهرستش را بخواهید. در یک قرار معقول، معمولاً این موارد را پشتیبانی فنی سایت وردپرس می‌دانند:
- رفع خطاهایی که از خود کار طراح است، مثل به‌هم‌ریختن صفحه در موبایل یا خطای یک قالب صفحه.
- پاسخ به سؤال‌های مدیریت سایت؛ اینکه کجا چه چیزی را عوض کنید.
- کمک در موقعیت‌های اضطراری، مثل وقتی سایت بالا نمی‌آید یا پیشخوان وردپرس باز نمی‌شود.
کارهای نگهداری ممکن است جزو همین قرار باشد یا جدا حساب شود. مهم این است که بدانید کدام است، و اگر نگهداری با شماست، بدانید دقیقاً چه کارهایی باید انجام شود. چک‌لیست زیر برای همین است.
پشتیبانی فنی سایت وردپرس با پشتیبانی محتوایی چه فرقی دارد؟
پشتیبانی فنی با درست کارکردن سایت سروکار دارد؛ پشتیبانی محتوایی، که بعضی‌ها اپراتوری سایت هم می‌گویند، با به‌روز ماندن آن. اولی کار کسی است که کد، افزونه‌ها و سرور را می‌شناسد و دومی کار کسی که محصول، قیمت و خبرهای کسب‌وکار شما را می‌شناسد. اگر این دو قاطی شوند، یا برنامه‌نویس وقتش را صرف بارگذاری عکس محصول می‌کند، یا کسی که فقط باید مطلب منتشر کند به تنظیمات افزونه‌ها دست می‌زند و چیزی را از کار می‌اندازد.
چه کارهایی با پشتیبان فنی است؟
- رفع خطاهای PHP، صفحهٔ سفید و پیام خطای بحرانی وردپرس.
- به‌روزرسانی هسته، افزونه‌ها و قالب و امتحان بخش‌های اصلی سایت بعد از آن.
- تنظیمات هاست، گواهی SSL و ارسال ایمیل سایت از راه SMTP، تا ایمیل فرم‌ها و سفارش‌ها به پوشهٔ اسپم نرود.
- خطاهای Search Console که ریشهٔ فنی دارند، مثل خطای سرور، تغییر مسیر اشتباه یا صفحه‌ای که نباید noindex باشد.
- رفع ایراد درگاه پرداخت بعد از به‌روزرسانی افزونهٔ درگاه یا تغییری که بانک در تنظیماتش داده است.
- بازگردانی سایت از پشتیبان و بررسی نشانه‌های نفوذ.
چه کارهایی با پشتیبان محتوایی است؟
- افزودن و ویرایش محصول، قیمت، موجودی، ویژگی‌ها و تصویرها.
- انتشار خبر، مطلب وبلاگ، اطلاعیه و بنرهای مناسبتی.
- به‌روز نگه داشتن شماره تماس، ساعت کاری، صفحهٔ درباره ما و قوانین فروشگاه.
- پاسخ به دیدگاه‌ها و پیام‌های فرم، و حذف دیدگاه‌های اسپم.
- پیگیری سفارش‌ها در ووکامرس و تغییر وضعیتشان، مثلاً از «در حال انجام» به «تکمیل‌شده».
مرز این دو را چطور نگه دارید؟
- به کسی که محتوا وارد می‌کند نقش «ویرایشگر» (Editor) یا در فروشگاه «مدیر فروشگاه» (Shop Manager) بدهید، نه «مدیر کل» (Administrator). با این نقش‌ها نمی‌شود افزونه یا قالب نصب کرد یا تنظیمات عمومی وردپرس را تغییر داد. فقط بدانید که «مدیر فروشگاه» همهٔ تنظیمات ووکامرس، از جمله درگاه پرداخت و روش‌های ارسال، و فهرست‌ها و ابزارک‌های سایت را هم می‌تواند تغییر دهد.
- ثابت
DISALLOW_FILE_EDITرا در فایل wp-config.php روی true بگذارید تا ویرایشگر فایل قالب و افزونه از پیشخوان حذف شود؛ تغییر کد باید فقط از مسیر پشتیبان فنی انجام شود. ثابت سخت‌گیرانه‌ترDISALLOW_FILE_MODSعلاوه بر این، نصب، حذف و به‌روزرسانی افزونه‌ها، قالب‌ها و خود وردپرس را از پیشخوان می‌بندد و همهٔ به‌روزرسانی‌های خودکار، از جمله به‌روزرسانی‌های امنیتی، را هم متوقف می‌کند؛ فقط وقتی سراغش بروید که به‌روزرسانی از راه دیگری مرتب انجام می‌شود. - برای هر نوع اشکال یک صاحب مشخص کنید: اگر محصولی با قیمت اشتباه منتشر شد، سؤال از مسئول محتواست؛ اگر دکمهٔ افزودن به سبد خرید کار نکرد، از پشتیبان فنی.
- پیش از کارهای بزرگ محتوایی، مثل وارد کردن صدها محصول با فایل CSV، عوض کردن نامک (slug) دسته‌ها یا حذف یک‌بارهٔ محصولات قدیمی، به پشتیبان فنی خبر بدهید. این کارها روی آدرس‌ها، سرعت و ایندکس گوگل اثر می‌گذارند و گاهی تغییر مسیر لازم دارند.
در عمل، کار محتوایی را معمولاً خود صاحب سایت یا یکی از کارمندانش انجام می‌دهد و کار فنی را کسی بیرون از مجموعه. آموزش مدیریت سایت که همراه سایت‌های سایتوپیا داده می‌شود، برای همین است که بخش محتوایی بدون وابستگی به طراح جلو برود.
چک‌لیست نگهداری سایت وردپرسی
کارها را بر اساس اینکه هر چند وقت یک بار لازم‌اند تقسیم کرده‌ایم. سایت کوچک شرکتی و فروشگاه پرسفارش به یک اندازه رسیدگی نمی‌خواهند؛ این فهرست را نقطهٔ شروع بدانید.
هر هفته
- فرم تماس یا ثبت درخواست را خودتان یک بار پر کنید و ببینید پیامش واقعاً به ایمیل یا جایی که باید، رسیده است. فرمی که بی‌صدا از کار افتاده، مشتری‌هایی را از دست می‌دهد که هیچ‌وقت از وجودشان خبردار نمی‌شوید.
- اگر سایت فروشگاهی دارید، سفارش‌های ناتمام و پرداخت‌های ناموفق را نگاه کنید. چند سفارش ناموفق پشت سر هم معمولاً نشانهٔ ایراد در درگاه یا مرحلهٔ پرداخت است.
- صفحهٔ اصلی و چند صفحهٔ مهم را روی گوشی باز کنید؛ چیزی جابه‌جا یا خراب نشده باشد.
هر ماه
- به‌روزرسانی هستهٔ وردپرس، افزونه‌ها و قالب: به‌روزرسانی‌هایی که برای رفع مشکل امنیتی منتشر می‌شوند را منتظر نوبت ماهانه نگذارید و زودتر نصب کنید. همیشه اول پشتیبان بگیرید، بعد به‌روزرسانی کنید و بلافاصله بخش‌های اصلی سایت را امتحان کنید: فرم‌ها، صفحه‌های مهم و برای فروشگاه، سبد خرید و پرداخت. افزونه‌ها را یکی‌یکی به‌روز کنید تا اگر چیزی خراب شد، بدانید کار کدام بوده است.
- پشتیبان‌گیری (بک‌آپ) بیرون از سرور: بررسی کنید پشتیبان‌ها مرتب و خودکار گرفته می‌شوند؛ فروشگاهی که هر روز سفارش می‌گیرد، پشتیبان دیتابیس را خیلی زودتر از یک بار در ماه لازم دارد. نسخه‌ای از فایل‌ها و دیتابیس باید جایی غیر از همان هاست نگه داشته شود. نسخهٔ پشتیبانی که فقط روی همان سرور است، روز خرابی همان سرور به کار نمی‌آید. روش‌های بکاپ‌گیری و بازگردانی را در مقالهٔ بکاپ سایت وردپرس توضیح داده‌ایم.
- Search Console: در گزارش Pages ببینید صفحه‌های مهم ایندکس شده‌اند یا نه، و خطای تازه‌ای پیدا شده است یا نه. پیام‌های بخش امنیت و اقدام دستی را هم از نظر بگذرانید.
- سرعت: صفحهٔ اصلی و یکی‌دو صفحهٔ پربازدید را با PageSpeed Insights بسنجید. کندشدن ناگهانی معمولاً از یک افزونهٔ تازه یا تصویرهای سنگینی است که بی‌توجه بارگذاری شده‌اند.
هر چند ماه یک بار
- بازیابی آزمایشی: یک بار واقعاً از روی پشتیبان، سایت را روی یک نسخهٔ آزمایشی بازگردانید. نسخهٔ پشتیبانی که هیچ‌وقت امتحان نشده، فقط یک فایل است؛ معلوم نیست روز نیاز کار کند.
- بازبینی امنیت: رمزهای عبور قوی باشند، کاربرانی که دیگر با شما کار نمی‌کنند حذف شوند، هر کس فقط نقشی را داشته باشد که لازم دارد (مثلاً نویسندهٔ مطالب نیازی به نقش مدیر ندارد)، افزونه‌ها و قالب‌های غیرفعال و بی‌استفاده پاک شوند و صفحهٔ ورود در برابر تلاش‌های پیاپی برای حدس رمز محافظت شده باشد. فهرست کامل‌تر را در چک‌لیست امنیت سایت وردپرس ببینید.
- تاریخ تمدیدها: سررسید دامنه، هاست و گواهی SSL را بنویسید و یادآوری بگذارید. منقضی‌شدن دامنه از آن اتفاق‌هایی است که با یک یادآور ساده پیش نمی‌آید.
- مالکیت حساب‌ها: مطمئن شوید دامنه و هاست به نام خودتان ثبت شده و رمز پنل‌ها را خودتان دارید، نه فقط طراح یا کارمندی که روزی ممکن است برود.
اگر سایت فروشگاهی دارید
در فروشگاه ووکامرسی، هر ایراد مستقیماً یعنی سفارشی که ثبت نمی‌شود. علاوه بر چک‌لیست بالا:
- بعد از هر به‌روزرسانی ووکامرس یا افزونهٔ درگاه، یک سفارش آزمایشی کامل ثبت کنید؛ از سبد خرید تا بازگشت از درگاه و رسیدن ایمیل سفارش.
- موجودی انبار را با موجودی سایت مقایسه کنید تا کالای تمام‌شده در سایت قابل‌خرید نماند.
- هزینه و روش‌های ارسال را بعد از هر تغییر قیمت پست یا پیک بازبینی کنید.
اگر هنوز فروشگاهتان را راه نینداخته‌اید، چک‌لیست طراحی سایت فروشگاهی با ووکامرس کارهای پیش از راه‌اندازی را فهرست کرده و سئو سایت فروشگاهی ووکامرس توضیح می‌دهد بعد از راه‌اندازی چه چیزهایی را در گوگل بسنجید.
نقش قالب در دردسرهای به‌روزرسانی
یکی از چیزهایی که روی سختی نگهداری اثر دارد، قالب سایت است. قالب‌های آمادهٔ چندمنظوره برای اینکه به کار هر نوع سایتی بیایند، امکانات زیادی دارند و معمولاً چند افزونهٔ همراه هم نصب می‌کنند. هر کدام از این‌ها جداگانه به‌روز می‌شود و هر به‌روزرسانی یک احتمال ناسازگاری تازه است. قالب اختصاصی که فقط برای همان سایت نوشته شده، اجزای کمتری دارد و تغییرات وردپرس معمولاً اثر کمتری رویش می‌گذارد.
این به آن معنا نیست که قالب آماده همیشه دردسر دارد یا قالب اختصاصی هیچ‌وقت نیاز به رسیدگی ندارد؛ فقط تعداد چیزهایی که باید مراقبشان باشید فرق می‌کند. مقایسهٔ کامل‌تر را در قالب اختصاصی یا قالب آماده وردپرس نوشته‌ایم.
چه کارهایی را خودتان می‌توانید انجام دهید؟
برای بخش بزرگی از نگهداری لازم نیست برنامه‌نویس باشید. اگر آموزش مدیریت سایت را دیده باشید، این کارها از عهدهٔ خودتان برمی‌آید:
- افزودن و ویرایش مطلب، صفحه، محصول و تصویر.
- امتحان فرم‌ها و ثبت سفارش آزمایشی.
- نگاه‌کردن به Search Console و یادداشت خطاهای تازه.
- مدیریت کاربران و رمزها و پیگیری تاریخ تمدیدها.
اما کارهایی هست که بهتر است به کسی بسپارید که کد سایت را می‌شناسد: به‌روزرسانی‌هایی که با خطا همراه شده‌اند، سایتی که بالا نمی‌آید، بازیابی از پشتیبان، نشانه‌های نفوذ مثل کاربر یا فایل ناشناس، و هر تغییری در کد قالب. برای امکان تازه هم سراغ توسعه بروید، نه پشتیبانی؛ اگر کار به برنامه‌نویسی اختصاصی نیاز دارد، صفحهٔ برنامه‌نویسی اختصاصی سایتوپیا را ببینید.
هزینه پشتیبانی سایت وردپرسی به چه چیزهایی بستگی دارد؟
عدد ثابتی برای هزینه نگهداری سایت وردپرس نمی‌شود گفت، چون کار پشت آن از سایتی به سایت دیگر خیلی فرق می‌کند. چیزهایی که بیشترین اثر را دارند:
- محدودهٔ کار: فقط رفع ایراد و پاسخ به سؤال، یا نگهداری دوره‌ای هم جزو آن است؟
- نوع سایت: فروشگاه با درگاه، موجودی و روش‌های ارسال، کار بیشتری از یک سایت شرکتی چندصفحه‌ای می‌خواهد.
- تعداد افزونه‌ها و نوع قالب: هر جزء اضافه یعنی بررسی و آزمایش بیشتر بعد از هر به‌روزرسانی.
- اینکه سایت را چه کسی ساخته: پشتیبانی سایتی که طراح خودش ساخته، با پشتیبانی سایتی که اول باید کد ناآشنایش را شناخت فرق دارد.
- میزان فوریت: اینکه درخواست‌ها از چه راهی و در چه بازه‌ای پاسخ می‌گیرند.
وقتی پیشنهاد قیمت پشتیبانی می‌گیرید، به‌جای مقایسهٔ عددها، فهرست کارها را کنار هم بگذارید. دو پیشنهاد با عدد نزدیک ممکن است کارهای کاملاً متفاوتی را پوشش دهند.
در قرارداد پشتیبانی سایت وردپرسی چه بنویسید؟
قرارداد پشتیبانی لازم نیست طولانی باشد، اما این موارد باید در آن روشن باشد:
- محدودهٔ کار: دقیقاً چه کارهایی انجام می‌شود؛ رفع ایراد، پاسخ به سؤال، به‌روزرسانی، پشتیبان‌گیری یا ترکیبی از این‌ها.
- موارد خارج از قرارداد: مثلاً امکانات تازه، تغییر طراحی، تولید محتوا یا ایرادهایی که از تغییرات شخص دیگری روی سایت ایجاد شده است.
- مدت قرارداد و اینکه از چه تاریخی شروع می‌شود.
- راه ارتباط: درخواست‌ها از چه مسیری ثبت می‌شوند و در چه بازه‌ای پاسخ می‌گیرند.
- کار بیرون از قرار: اگر درخواستی خارج از محدودهٔ کار بود، چطور قیمت‌گذاری و تأیید می‌شود، پیش از آنکه انجام شود.
- دسترسی‌ها و مالکیت: دامنه، هاست و حساب مدیر وردپرس به نام شما باشد و کسی که سایت را پشتیبانی می‌کند فقط دسترسی کاری داشته باشد.
- تحویل در پایان همکاری: همهٔ رمزها، آخرین پشتیبان و هر فایلی که مربوط به سایت است به شما تحویل داده شود، تا اگر خواستید با کس دیگری ادامه دهید، گیر نیفتید.
بند ششم را جدی بگیرید. سایتی که دامنه‌اش به نام طراح ثبت شده، عملاً در اختیار شما نیست؛ هر چقدر هم رابطه‌تان امروز خوب باشد. اگر هنوز سایت را سفارش نداده‌اید، همین را پیش از شروع کار بپرسید.
پیش از سپردن سایت به پشتیبان، چه دسترسی‌هایی بدهید و چه چیزهایی را نگه دارید؟
بیشتر گرفتاری‌های پایان همکاری از روز اول شروع می‌شود؛ روزی که صاحب سایت برای راحتی کار، رمز خودش را برای پشتیبان می‌فرستد. پشتیبان برای انجام کارش به حساب‌های شما به‌عنوان مالک نیازی ندارد؛ کافی است دسترسی کاری داشته باشد. این ترتیب را رعایت کنید:
- حساب‌های اصلی را به نام خودتان نگه دارید: پنل ثبت دامنه (برای دامنه‌های ir همان حساب ایرنیک)، حساب ارائه‌دهندهٔ هاست، حساب گوگلی که Search Console و Analytics به آن وصل است، و ایمیلی که رمز همهٔ این‌ها با آن بازیابی می‌شود.
- برای پشتیبان کاربر جدا در وردپرس بسازید: با نام کاربری و ایمیل خود او. رمز کاربر خودتان را به کسی ندهید. این‌طوری معلوم است هر تغییری را چه کسی انجام داده و در پایان کار فقط همان کاربر را حذف می‌کنید.
- نقش را به‌اندازهٔ کار بدهید: پشتیبان فنی معمولاً نقش مدیر کل لازم دارد؛ کسی که فقط محتوا وارد می‌کند، ویرایشگر یا مدیر فروشگاه. اگر بعدها نقش کسی را بالا بردید، پایان کار را هم یادداشت کنید تا برش گردانید.
- دسترسی سرور را جدا کنید: اگر هاست شما cPanel دارد، به‌جای رمز اصلی پنل، از بخش FTP Accounts یک حساب FTP جدا بسازید که فقط به پوشهٔ سایت دسترسی دارد، و اگر کار به دیتابیس می‌کشد، از بخش MySQL Databases یک کاربر دیتابیس جدا. اتصال را با FTPS (FTP رمزگذاری‌شده) بخواهید، نه FTP ساده؛ حساب‌های FTP فرعی cPanel معمولاً SFTP ندارند، چون SFTP با حساب SSH اصلی کار می‌کند. اگر ناچار شدید رمز اصلی پنل را بدهید، بعد از پایان کار عوضش کنید.
- به حساب‌های گوگل دعوت کنید، رمز ندهید: در Search Console از بخش Users and permissions و در Analytics از بخش مدیریت دسترسی، پشتیبان را با ایمیل خودش اضافه کنید.
- پنل‌های مالی پیش خودتان بماند: برای تنظیم افزونهٔ درگاه پرداخت معمولاً فقط کد پذیرنده (مرچنت) لازم است، نه رمز پنل پذیرندگی بانک یا شرکت پرداخت. پنل نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) هم به نام کسب‌وکار شماست و رمزش را لازم نیست به کسی بدهید.
- یک نسخهٔ پشتیبان مال خودتان باشد: هر چند وقت یک بار آخرین بکاپ کامل فایل‌ها و دیتابیس را دانلود کنید و جایی نگه دارید که پشتیبان به آن دسترسی ندارد. اگر روزی همکاری به اختلاف کشید یا حساب پشتیبان دزدیده شد، این نسخه هنوز در اختیار شماست.
- فهرست دسترسی‌ها را بنویسید: چه دسترسی‌ای، از چه تاریخی، به چه کسی داده شد. همین فهرست در پایان کار چک‌لیست پس‌گرفتن دسترسی‌هاست.
بعد از پایان قرارداد پشتیبانی چه کنید؟
- کاربر وردپرس پشتیبان را حذف کنید. اگر نوشته‌ای داشته باشد، وردپرس هنگام حذف می‌پرسد نوشته‌هایش به چه کاربری منتقل شود؛ آن‌ها را به کاربر خودتان بدهید تا چیزی پاک نشود.
- حساب FTP و کاربر دیتابیسی را که برای او ساخته بودید پاک کنید و رمز cPanel و رمز کاربر مدیر خودتان را عوض کنید.
- کلیدهای امنیتی (salts) فایل wp-config.php را از نو بسازید تا همهٔ نشست‌های باز وردپرس بسته شوند.
- در پروفایل کاربران، بخش Application Passwords را نگاه کنید و در فروشگاه، کلیدهای API ووکامرس را از مسیر WooCommerce › Settings › Advanced › REST API بازبینی کنید؛ کلیدی که پشتیبان ساخته و دیگر لازم نیست، باید باطل شود.
- دسترسی او را از Search Console و Analytics بردارید و از آخرین پشتیبان سالم یک نسخه برای خودتان بگیرید.
اگر هنوز طراح سایت را انتخاب نکرده‌اید، همین موارد را پیش از شروع کار بپرسید؛ سؤال‌های دیگری که باید پیش از سفارش روشن شود در نکته‌های پیش از سفارش طراحی سایت آمده است.
پشتیبانی در سایتوپیا
هر سایتی که سایتوپیا می‌سازد، چه شرکتی و چه فروشگاهی، ۶ ماه پشتیبانی دارد: تا ۶ ماه بعد از تحویل، رفع ایرادهای سایت و پاسخ به سؤال‌های مدیریت سایت با ماست. آموزش مدیریت سایت هم جزو کار است تا بتوانید بخش‌هایی از نگهداری را که از عهدهٔ خودتان برمی‌آید، بدون وابستگی انجام دهید. سایتوپیا هاست نمی‌فروشد؛ هاست و دامنه را خودتان و به نام خودتان می‌خرید، پس حساب هاست و دامنه از روز اول در اختیار خودتان است. اگر هنوز هاست نخریده‌اید، راهنمای خرید هاست برای سایت وردپرسی را ببینید. اگر هم قصد دارید هاست فعلی را عوض کنید، مراحلش در مقالهٔ انتقال سایت وردپرس به هاست دیگر آمده است.
سایت‌های سایتوپیا روی قالب اختصاصی ساخته می‌شوند. اگر می‌خواهید بدانید طراحی سایت با ما شامل چه چیزهایی است، صفحهٔ طراحی سایت در تبریز را ببینید، و اگر سؤالی دربارهٔ سایت فعلی‌تان دارید، از صفحهٔ تماس با سایتوپیا بپرسید.
پرسش‌های رایج
خدمات سایت وردپرسی شامل چه کارهایی است؟
طراحی و ساخت، پشتیبانی فنی، نگهداری و به‌روزرسانی، امنیت، افزایش سرعت، سئو، انتقال هاست و بکاپ. همهٔ این‌ها لزوماً از یک نفر برنمی‌آید؛ برای هر کدام بپرسید دقیقاً چه چیزی تحویل می‌گیرید.
پشتیبانی فنی سایت وردپرس یعنی چه؟
یعنی رسیدگی به هر چیزی که سایت را از کار می‌اندازد یا درست کار نمی‌کند: خطاها، به‌روزرسانی همراه با آزمایش، ایراد فرم و درگاه، و بازگردانی از پشتیبان. وارد کردن محصول و خبر، پشتیبانی محتوایی است و جزو آن حساب نمی‌شود.
هزینه پشتیبانی سایت وردپرسی به چه چیزی بستگی دارد؟
به محدودهٔ کار، نوع سایت، تعداد افزونه‌ها، اینکه سایت را چه کسی ساخته و میزان فوریت پاسخ. پیشنهادها را با فهرست کارها مقایسه کنید، نه فقط با عدد.
در قرارداد پشتیبانی سایت وردپرس چه چیزهایی باید باشد؟
محدودهٔ کار و موارد خارج از آن، مدت قرارداد، راه ثبت درخواست، روش قیمت‌گذاری کار اضافه، دسترسی‌ها و مالکیت حساب‌ها، و تحویل رمزها و آخرین پشتیبان در پایان همکاری.
نگهداری سایت وردپرسی را خودم می‌توانم انجام دهم؟
بخش زیادی از آن را بله: امتحان فرم‌ها، ثبت سفارش آزمایشی، نگاه به Search Console، مدیریت کاربران و پیگیری تمدیدها. رفع خطاهای بعد از به‌روزرسانی، بازگردانی از پشتیبان و تغییر کد قالب را به کسی بسپارید که کد سایت را می‌شناسد.